کودک و نوجوان
1397/08/12 13:33

اصل توجه به تفاوت ها و شباهت های فردی

شاید بزرگترین خدمت علم روان شناسی به تعلیم و تربیت این است که اولیا و مربیان را به تفاوت های فردی توجه داده است. اگر چه شایان ذکر است که روان شناسان و متخصصان تعلیم و تربیت بیش از حد به تفاوت های فردی تکیه کرده اند. زیرا ما همان قدر که از یکدیگر متفاوت هستیم، شبیه یکدیگر هستیم. بنابراین در حالی که به تفاوت های فردی توجه می کنید به شباهت های فردی نیز باید تکیه نمایید. برای مثال، هیچ کس از بی احترامی و تحقیر شدن خوشش نمی آید، هرکس ارزش محبت و صداقت را می داند و همه انسان ها دوست دارند که مورد توجه واقع شوند. بنابراین ضمن توجه به شباهت های حاکم بر رفتار، باید سعی کنید روحیه فرزند خود را بشناسید و مطابق روحیه اش با او رفتار کنید. زیرا که هر کودکی ویژه، یکتا و منحصر به فرد است.

تفاوت های فردی دو نوع است. نوع اول تفاوت هایی است که یکایک انسان ها با یکدیگر دارند و شاید هیچ کس را نتوان یافت که از همه نظر شبیه هم باشند. نوع دوم تفاوت هایی است که یک فرد در درون خودش دارد. به نوع اول، تفاوت های بین فردی و به نوع دوم تفاوت های میان فردی گویند. در این ارتباط خداوند تبارک و تعالی در قرآن مجید فرموده است: «ما شما را طور طور خلق کرده ایم.» برای اینکه این اصل کاملا درک شود به این مثال توجه کنید. فرض کنید هزار کودک شش سال تمام در زمینی کنار هم ایستاده اند و پس از نشان دادن علامتی یا کشیدن سوتی، از آنها می خواهید که فاصله پانصد متر را با تمام قوای خود بدوند. اکنون این سوال مطرح می شود که آیا همه این کودکان با یک سرعت می دوند؟ یا سرعت دویدن آنها متفاوت است؟ بی شک خواهید گفت: سرعت دویدن این کودکان متفاوت است. آفرین، پاسخ شما درست است. حالا چه نتیجه ای می گیرید؟ نتیجه می گیرید که ویژگی های انسان ها متفاوت است و انسان ها محصولات یک کارخانه کله قند سازی نیستند که از همه نظر شبیه و یکسان باشند. بنابراین با هر کودکی باید مطابق روحیه او، علایق او و نیازهای او رفتار کرد و شناخت روحیه یا روحیه شناسی کودک از وظایف مهم هر پدر و مادری محسوب می شود. گفتنی است که ده ها عامل گوناگون موجب تفاوت های فردی می شوند که برخی از آنها عبارتند از تفاوت در کیفیت وراثت، تفاوت محیط، تفاوت در وضعیت مادر در دوران بارداری، ترتیب تولد، خواسته یا ناخواسته بودن فرزند، وضعیت کودک در دوران شیرخوارگی و سایر دوره های رشد و ده ها عامل دیگر.

داستانی را که سعدی علیه رحمه در باب هفتم گلستان در تأثیر تربیت، در ارتباط با نقش وراثت مطرح کرده است می تواند گویای نکات عمیفی باشد. « یکی را از وزرا پسری کودن بود، پیش یکی از دانشمندان فرستاد که مر این را تربیت می کن، مگر عاقل شود. روزگاری تعلیم کردش و موثر نبود. پیش پدر کس فرستاد که این عاقل نمی شود و مرا دیوانه کرد.»

چون بود اصل گوهری قابل                            تربیت را در او اثر باشد

هیچ صیقل نکو نداند کرد                              آهنی را که بد گهر باشد

بنابراین:

همواره در امر تعلیم و تربیت کودک و نوجوان سعی کنید به مجموعه عواملی که موجب تفاوت های فردی شده اند، توجه نمایید. زیرا که کودکان محصولات یکسان یک کارخانه واحد نیستند!


نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :